Οι αλλαγές που έρχονται στον ΕΝΦΙΑ

Η τροπολογία που κατατέθηκε για άμεση ψήφιση στη Βουλή το βράδυ της Τρίτη ορίζει ότι προκειμένου κατά το έτος 2014 να ελαφρυνθούν φυσικά πρόσωπα που είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδος και έχουν δικαιώματα επί κύριων χώρων κατοικιών, μονοκατοικιών, διαμερισμάτων και επαγγελματικών στεγών, τα οποία παρέμειναν καθ' όλη τη διάρκεια του προηγούμενου έτους (2013) κενά και ουδόλως κατά το έτος αυτό ηλεκτροδοτήθηκαν, προβλέπεται ότι ο προκύπτων φόρος (κύριος και συμπληρωματικός) μειώνεται κατά 20%. 

Η διάταξη αυτή αφορά αποκλειστικά τα ανωτέρω κτίσματα τα οποία έχουν αποπερατωθεί και ηλεκτροδοτηθεί, πλην, όμως, καθ' όλο το έτος 2013, παρέμειναν κενά και δεν ηλεκτροδοτήθηκαν.
Αυτονόητα, για τα ακίνητα της κατηγορίας αυτής δεν μπορεί να εφαρμοστεί ο Συντελεστής Ημιτελών Κτισμάτων της περίπτωσης η) της παραγράφου 2 του άρθρου 4, ενώ, αντίστοιχα, και για τα ημιτελή κτίσματα της προηγούμενης περίπτωσης δεν μπορεί να εφαρμοστεί η προτεινόμενη μείωση. Τέλος, με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων καθορίζεται η διαδικασία χορήγησης της μείωσης και οι αναγκαίες λεπτομέρειες για την εφαρμογή της προτεινόμενης διάταξης.

Η ΠΟΜΙΔΑ παρατηρεί τα εξής:

1. Η τροπολογία αυτή δεν καθιερώνει πάγιο μειωτικό Συντελεστή Κενών Κτισμάτων (ΣΚΚ), όπως ζητά η ΠΟΜΙΔΑ, με τιμή 0,50 για το 2015 και μετά, και τιμή 0,75 ειδικά και μόνον για το 2014, ο οποίος θα μειώνει τη φορολογητέα αξία του κάθε κενού περιουσιακού στοιχείου, όπως κάνει και ο συντελεστής για τα ημιτελή. Συνεπώς το θέμα αυτό παραμένει εκκρεμές για το μέλλον...
2. Η τροπολογία μειώνει απλώς κατά 20% τα προκύπτοντα ποσά του κύριου και του συμπληρωματικού φόρου. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στο συμπληρωματικό φόρο όπου λόγω της ληστρικής κλιμάκωσής του, η μείωση της αξίας κάθε κενού περιουσιακού θα προκαλούσε ουσιαστική ανακούφιση στους βαρύτατα φορολογούμενους ιδιοκτήτες τους, όπως άλλωστε ορθά συμβαίνει με το Συντελεστή Ημιτελών Κτισμάτων (0,40%).
3. Η τροπολογία καθιερώνει μιά ιδιότυπη φορολογική και τελικά και πολιτική "ομηρεία" των ενδιαφερομένων ιδιοκτητών κενών ακινήτων, αφού παραπέμπει όχι μόνον σε μελλοντικές δηλώσεις και εκπτώσεις, αλλά και σε μελλοντικές ρυθμίσεις από το ΓΓΔΕ! Είναι απαράδεκτο να ζητείται από τους πολίτες να πληρώνουν τεράστια ποσά κάθε μήνα, χωρίς να γνωρίζουν πόσα τελικά οφείλουν, με κίνδυνο να μην πληρώνουν καθόλου! Η ΠΟΜΙΔΑ ζητεί την άμεση και απροφάσιστη μειωμένη εκκαθάριση όλων όσων Ε9 περιέχουν ακίνητα που έχουν ήδη δηλωθεί ως κενά στον κωδικό 8 της στήλης 32 του Ε9 του έτους 2014, και τη χορήγηση προθεσμίας μέχρι 31.12.2014 για να διορθώσουν τις δηλώσεις τους όλοι όσοι δεν το γνώριζαν!

Και τώρα....

Για τους οικισμούς εκτός αντικειμενικών αξιών ορίζεται ότι «εφόσον οικόπεδο βρίσκεται σε περιοχή, στην οποία δεν εφαρμόζεται το σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού αξίας ακινήτων, τόσο η μοναδιαία αξία του οικοπέδου ανά τετραγωνικό μέτρο για τον υπολογισμό του κύριου φόρου των υποκείμενων σε ΕΝ.Φ.Ι.Α., όσο και η φορολογητέα αξία για τον υπολογισμό του συμπληρωματικού φόρου των υποκείμενων σε ΕΝ.Φ.Ι.Α., δεν μπορεί να υπερβαίνει την τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο, με βάση την οποία υπολογίσθηκε ο φόρος ακίνητης περιουσίας φυσικών προσώπων κατά το έτος 2013».

Από τον ΕΝΦΙΑ απαλλάσσονται για το 2014 τα σεισμόπληκτα κτίσματα, αλλά και τα οικόπεδα που αναλογούν σε αυτά, τα οποία βρίσκονται στη Κεφαλλονιά, και στους νομούς Φθιώτιδας και Φωκίδας. Επίσης απαλλάσσονται και τα ακίνητα σε έξι οικισμούς της Κοζάνης, οι οποίοι χαρακτηρίζονται ως πολεοδομικά ανενεργοί.

Όπως αναφέρεται στην τροπολογία «Για το έτος 2014, απαλλάσσονται από τον ΕΝ.Φ.Ι.Α., τα ακίνητα, τα οποία βρίσκονται εντός της νήσου Κεφαλληνίας. Για το έτος 2014, ακίνητα, τα οποία βρίσκονται εντός των ορίων των κηρυχθέντων ως πολεοδομικά ανενεργών στην παλαιά τους θέση οικισμών Πεπονιάς, Πολύλακκου, Αξιόκαστρου, Κλήματος, Τραπεζίτσας – Πανάρετης και Πυλωρών του νομού Κοζάνης, δυνάμει του από 5/12/2002 διατάγματος (Δ ́ 1075), απαλλάσσονται από τον ΕΝ.Φ.Ι.Α., εφόσον, καθ’ όλο το έτος 2013 αυτά δεν ηλεκτροδοτοδοτήθηκαν.» 

Επίσης απαλλάσσονται από τον ΕΝΦΙΑ και τα υπόλοιπα οικοπέδου επί του οποίου υπάρχουν κτίρια, τα οποία έχουν χαρακτηρισθεί ως ιστορικά διατηρητέα μνημεία ή έργα τέχνης.

Ο ΕΝΦΙΑ δεν συμψηφίζεται με επιστροφές φόρου. Δηλαδή οι φορολογούμενοι θα εισπράττουν τις επιστροφές ανεξαρτήτως της οφειλής τους για τον ΕΝΦΙΑ.

Περιουσιακά κριτήρια για απαλλαγές και εκπτώσεις

Στα κριτήρια που ισχύουν προκειμένου να δικαιούται κάποιος έκπτωση ή απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ προστίθεται και αυτό της συνολικής αξίας της ακίνητης περιουσίας. 

Ειδικότερα, προκειμένου να χορηγηθεί έκπτωση 50% στον φόρο σε ιδιοκτήτες με οικονομική αδυναμία, έως τώρα ο νόμος προέβλεπε εισοδηματικά κριτήρια και συγκεκριμένη έκταση ακίνητης περιουσίας. 

Με την τροπολογία προστίθενται και όρια που αφορούν τη συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας του φορολογούμενου. Αυτά είναι: 85.000 ευρώ για τον άγαμο, 150.000 ευρώ για τον έγγαμο και τον ή την σύζυγό του ή τη μονογονεϊκή οικογένεια με ένα εξαρτώμενο τέκνο και 200.000 ευρώ για τον έγγαμο τον ή τη σύζυγό του και τα εξαρτώμενα τέκνα τους ή τη μονογονεϊκη οικογένεια με δύο εξαρτώμενα τέκνα.

Για τους τρίτεκνους και πολύτεκνους και τους φορολογουμένους ή τις οικογένειες με ανάπηρα μέλη δεν υπάρχει όριο αξίας ακίνητης περιουσίας.

Παράλληλα, καταργείται η προϋπόθεση φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας για τις απαλλαγές και τις εκπτώσεις από το φόρο. 

Ειδικότερα, όπως αναφέρει η αιτιολογική έκθεση «για την καλύτερη και αποτελεσματικότερη διαχείριση των εκπτώσεων του ΕΝ.Φ.Ι.Α., η χορήγηση της έκπτωσης [...] ορίζεται ότι αφορά φορολογικούς κατοίκους της χώρας και συναρτάται με τη συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας, όπως αυτή προσδιορίζεται για τον υπολογισμό του συμπληρωματικού φόρου, η οποία δεν πρέπει να υπερβαίνει το ποσό των ογδόντα πέντε χιλιάδων (85.000) ευρώ για τον άγαμο, των εκατόν πενήντα χιλιάδων (150.000) ευρώ για τον έγγαμο και τον ή τη σύζυγό του ή τη μονογονεϊκή οικογένεια με ένα εξαρτώμενο τέκνο και των διακοσίων χιλιάδων (200.000) ευρώ για τον έγγαμο, τον ή τη σύζυγό του και τα εξαρτώμενα τέκνα τους ή τη μονογονεϊκή οικογένεια με δύο εξαρτώμενα τέκνα».

Προστίθεται δε ότι «...... αποσυνδέεται η έκπτωση από την απαίτηση να μην υπάρχει ευθύνη για οφειλή, των ιδίων των φορολογουμένων, των συζύγων τους και των εξαρτώμενων τέκνων τους, προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία (δηλαδή δεν απαιτείται φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα) προς διευκόλυνση της υπαγωγής στην έκπτωση των περιπτώσεων φορολογουμένων που ήδη αντιμετωπίζουν οικονομική αδυναμία ή δυσκολία στην εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία, αλλά και αποφυγή της ταλαιπωρίας των φορολογουμένων».

Επίσης σε ότι αφορά για τις εκπτώσεις - απαλλαγές από τον ΕΝΦΙΑ το εισοδηματικό κριτήριο, προβλέπεται ότι το φορολογητέο εισόδημα ορίζεται με βάση τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν.4172/2013), δηλαδή το πραγματικό ή τεκμαρτό εισόδημα. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και φορολογούμενοι με πολύ χαμηλό πραγματικό εισόδημα μπορούν να χάσουν την απαλλαγή από το φόρο λόγω τεκμηρίων.

Ειδικότερα αναφέρεται ότι «γίνεται νομοτεχνική αναδιατύπωση και αποσαφηνίζεται, ότι το συνολικό φορολογητέο εισόδημα κατά τον ΚΦΕ, το οποίο αναφέρεται στην υφιστάμενη διάταξη λαμβάνεται όπως προκύπτει από τις διατάξεις του ν. 4172/2013 και οποιαδήποτε άλλη συναφή και σχετική διάταξη, που ρυθμίζει αντίστοιχα θέματα. Για λόγους επίσης νομοτεχνικής αναδιατύπωσης και ερμηνευτικής αποσαφήνισης, μετά την ανωτέρω αλλαγή, και ενόψει του ότι ο ν. 4172/2013 δεν ίσχυε πριν από την 1.1.2014, για τον οφειλόμενο ΕΝΦΙΑ του έτους 2014 αναφέρεται, αν και αυτονόητο, ότι ως συνολικό φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα λαμβάνεται το συνολικό καθαρό οικογενειακό εισόδημα, το οποίο προκύπτει κατά την εφαρμογή των διατάξεων του Ν. 2238/1994 και κάθε άλλης κείμενης διάταξης που ρυθμίζει αντίστοιχα θέματα (ήτοι ασχέτως του εάν το ίδιο αυτό προκύπτον εισόδημα ή έσοδο απαλλάσσεται του φόρου ή φορολογείται με ειδικό τρόπο- πχ εισοδήματα από μερίσματα, τόκους κλπ)».

Προθεσμίες για αλλαγές στο Ε9

Όλες οι μεταβολές που έχουν γίνει στην ακίνητη περιουσία των φορολογούμενων από την 1/1/2014 και θα γίνουν έως τις 30/11/2014 θα πρέπει να δηλωθούν στο Ε9 έως τις 31 Ιανουαρίου 2015.

«Ειδικά, η δήλωση για κάθε σύσταση, απόκτηση και κάθε άλλη μεταβολή στοιχείων ακινήτων που έλαβε χώρα από την 1η Ιανουαρίου 2014 μέχρι και την 30ή Νοεμβρίου 2014, υποβάλλεται μέχρι και την 31η Ιανουαρίου 2015.» αναφέρεται.

Με πληροφορίες από ΗΜΕΡΗΣΙΑ και ΠΟΜΙΔΑ (Παν. Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων)