Ερωτήματα για αδιαφάνεια και καθυστερήσεις στην επιλογή του πληροφοριακού συστήματος αιμοδοσίας

Ερωτήματα για αδιαφάνεια και καθυστερήσεις στην επιλογή του πληροφοριακού συστήματος αιμοδοσίας που επηρεάζει τις ζωές χιλιάδων συνανθρώπων μας!

Στη Βουλή φέρνει ο Bουλευτής Ευβοίας, Συμεών Κεδίκογλου, με Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων προς τον Υπουργό Yγείας, τα κρίσιμα ζητήματα αδιαφάνειας και καθυστερήσεων στην επιλογή του πληροφοριακού συστήματος αιμοδοσίας που επηρεάζουν τις ζωές χιλιάδων συνανθρώπων μας. Την Ερώτηση συνυπογράφουν και άλλοι βουλευτές.

Ακολουθεί το κείμενο της Ερώτησης:

ΕΡΩΤΗΣΗ & ΑΚΕ

Προς τον Υπουργό Υγείας.

Θέμα: «Ερωτήματα για αδιαφάνεια και καθυστερήσεις στην επιλογή του πληροφοριακού συστήματος αιμοδοσίας που επηρεάζει τις ζωές χιλιάδων συνανθρώπων μας»

Η διασφάλιση της επάρκειας και της καταλληλότητας του αίματος συνιστά κρίσιμη υποχρέωση της Πολιτείας, στο πεδίο της δημόσιας υγείας, από την οποία εξαρτώνται η ιχνηλασιμότητα κάθε μονάδας αίματος, η ασφαλής μετάγγιση, η διαχείριση αποθεμάτων και η προστασία χιλιάδων ασθενών, ιδίως πολυμεταγγιζόμενων. 

Συνεπώς, τα συστήματα που συνδέονται με αυτή δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως «τεχνικό» ζήτημα ή -πολύ περισσότερο- ως πεδίο αδιαφανών και αντιφατικών διοικητικών πειραματισμών.

Σύμφωνα με δημόσια παρέμβαση του «Πανελλήνιου Συλλόγου Πασχόντων από Μεσογειακή Αναιμία και Δρεπανοκυτταρική Νόσο» (ΠΑΣΠΑΜΑ), η ανάγκη συγκεντροποίησης του συστήματος αιμοδοσίας είχε αναδειχθεί ήδη από το 2000, ενσωματώθηκε θεσμικά με τον ν. 3402/2005 και από το 2015 συνδέθηκε με στρατηγικό σχέδιο υπό την εποπτεία του «Εθνικού Κέντρου Αιμοδοσίας» (ΕΚΕΑ). Κεντρικό εργαλείο αυτής της πολιτικής ήταν ένα ενιαίο πληροφοριακό σύστημα, που υλοποιήθηκε με διεθνή διαγωνισμό το 2019 (σε συνεργασία με το «Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας», ΕΔΥΤΕ), συμβασιοποίηση το 2021 και τελικά προμήθεια του «e-Delphyn» -κόστους 1.365.000 ευρώ πλέον ΦΠΑ-, ως συστήματος ικανού να υποστηρίξει ιχνηλασιμότητα από τον αιμοδότη έως τον μεταγγιζόμενο ασθενή.

Το «e-Delphyn» είναι -σύμφωνα με τον ΠΑΣΠΑΜΑ- ένα από τα τρία διεθνώς χρησιμοποιούμενα κεντρικά συστήματα αιμοδοσίας με διεθνείς πιστοποιήσεις και ικανό να συνδέσει όλες τις 100 Νοσοκομειακές Υπηρεσίες Αιμοδοσίας (ΝΥΑ) της χώρας με το ΕΚΕΑ, με δυνατότητες επεξεργασίας του αίματος, σήμανσης και πλήρους ιχνηλασιμότητας, διαχείρισης των ομάδων, διανομής μονάδων και παραγώγων, πραγματοποίησης ιολογικών ελέγχων, δεξαμενοποίησης αιμοπεταλίων και διατήρησης εικόνας για τα αποθέματα σε πραγματικό χρόνο. 

Το σύστημα αυτό λειτουργεί στο ΕΚΕΑ και σε έξι Νοσοκομειακές Υπηρεσίες Αιμοδοσίας της Αττικής, ενώ και στις άλλες ΝΥΑ της Αττικής και της Κορίνθου έχει ολοκληρωθεί η παραμετροποίηση, δηλαδή είναι έτοιμες να συνδεθούν με το σύστημα.

Παρά ταύτα, το Υπουργείο εμφανίζεται να αλλάζει αιφνιδιαστικά και αδικαιολόγητα πορεία, εγκαταλείποντας το «e-Delphyn» και επιλέγοντας νέο σύστημα. 

Ο ΠΑΣΠΑΜΑ αναφέρει, στην ίδια παρέμβασή της, ότι στις 16/3/2026 υπογράφηκαν εκτελεστικές συμβάσεις μέσω ΗΔΙΚΑ, για τη δημιουργία του νέου συστήματος, πριν από την ουσιαστική ενημέρωση και σύμφωνη γνώμη του ΕΚΕΑ, ότι ακολούθησε ένσταση και αντίδραση του ΕΚΕΑ και ότι έγινε επίκληση από το Υπουργείο της -εκ των υστέρων δοθείσης- «σύμφωνης γνώμης» του Κέντρου. 

Το ίδιο το Υπουργείο, που στις 26/3/2026 φέρεται να παρουσίαζε το σύστημα ως εν λειτουργία σε έξι νοσοκομεία και ως εργαλείο συγκεντροποίησης, σε μεταγενέστερη κοινοβουλευτική συζήτηση υποστήριξε, διά στόματος Υπουργού, ότι «δεν υπήρχε κανένα πρόγραμμα e-Delphyn που λειτουργούσε στα νοσοκομεία», για να αναγνωρίσει αμέσως μετά ότι είχε μπει πιλοτικά σε νοσοκομεία της Αττικής!

Περαιτέρω, ο Υπουργός επικαλέστηκε, στην ίδια συζήτηση, το αίτημα από το ΕΚΕΑ και το ΕΔΥΤΕ χρηματοδότησης με 13 εκατ. ευρώ για επέκταση του «e-Delphyn» στις υπόλοιπες ΝΥΑ, ώστε να δικαιολογήσει ως καταλληλότερη τη λύση του νέου συστήματος που επέλεξε μέσω Ταμείου Ανάκαμψης και ΗΔΙΚΑ και με αναδόχους τις τέσσερις εταιρείες που έχουν κερδίσει τον σχετικό διαγωνισμό του Ταμείου Ανάκαμψης για παροχή πληροφοριακών συστημάτων στο Υπουργείο Υγείας. 

Όμως, ο ΠΑΣΠΑΜΑ επισημαίνει ότι το ποσό των 13,5 εκατ. ευρώ αφορούσε τρία διαφορετικά έργα -δηλαδή, επέκταση του «e-Delphyn», ψηφιακό ιστορικό αιμοδότη, ψηφιοποίηση 15.000.000 σελίδων αρχείου- και όχι αποκλειστικά το ίδιο το «e-Delphyn». 

Ωστόσο, ο Υπουργός δεν ανέφερε ούτε βάσει ποιας συγκεκριμένης επιστημονικής, οικονομικής, διοικητικής και τεχνολογικής, τεκμηρίωσης αποφασίστηκε η εγκατάλειψη του προηγούμενου συστήματος, αλλά και αν υπήρξε πρότερη σύμφωνη γνώμη του ΕΚΕΑ, ούτε πόσο ακριβώς κόστισε το νέο σύστημα, ούτε καν ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά του που το καθιστούν πιο κατάλληλο, ώστε να μπορεί να γίνει η σύγκριση.

Τέλος, ενώ ο Υπουργός διαβεβαίωσε ότι οι ανάδοχοι έφτιαξαν «ολοκαίνουργιο» σύστημα, με το ΕΚΕΑ ως κεντρικό σημείο αναφοράς και λειτουργία από την 1η Ιουλίου, δεν παρουσίασε ούτε ποιος φορέας πιστοποίησε τη διαλειτουργικότητα, τη μετάπτωση ιστορικών δεδομένων, τις δοκιμές παραγωγικού περιβάλλοντος και την ασφαλή λειτουργία σε πραγματικές συνθήκες μεταγγίσεων. 

Ο ΠΑΣΠΑΜΑ αναφέρει, μάλιστα, ότι στα διαθέσιμα έγγραφα δεν εντοπίζονται μελέτη διαλειτουργικότητας, πρωτόκολλα δοκιμών, πιστοποιήσεις ολοκλήρωσης ή αποτελέσματα παραγωγικών δοκιμών.

Επομένως:

Επειδή η λειτουργία ενός αξιόπιστου και διαφανούς συστήματος διαχείρισης της αιμοδοσίας πρέπει να αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα για το κράτος,

ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:Ποια τεχνική και επιστημονική αξιολόγηση τεκμηριώνει την επιλογή νέου συστήματος αντί της ολοκλήρωσης και επέκτασης του ήδη εγκατεστημένου «e-Delphyn»; Τέθηκε τελικά σε λειτουργία το νέο σύστημα την 1η Ιουλίου, όπως επανειλημμένα δεσμεύτηκε;

Υπήρξε πριν από την υπογραφή των εκτελεστικών συμβάσεων ρητή, ειδική και τεκμηριωμένη σύμφωνη γνώμη του ΕΚΕΑ;

Ποιος φορέας πιστοποίησε τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων σε πραγματικές συνθήκες μετάγγισης και υπάρχουν μελέτες, πρωτόκολλα δοκιμών και αποτελέσματα παραγωγικής λειτουργίας;

Ποιο είναι το ακριβές φυσικό και οικονομικό αντικείμενο των νέων συμβάσεων και πώς αποδεικνύεται ότι δεν υπάρχει επικάλυψη ή διπλή χρηματοδότηση του ίδιου αντικειμένου;

Ποιος φορέας έχει την ευθύνη συντήρησης και εύρυθμης λειτουργίας του «Εθνικού Μητρώου Αιμοδοτών» και ποιος φέρει την επιχειρησιακή ευθύνη σε περίπτωση βλάβης ή απώλειας κρίσιμων δεδομένων;

ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ:

Ζητούμε την κατάθεση της απόφασης του ΔΣ του ΕΚΕΑ σχετικά με το νέο πληροφοριακό σύστημα, καθώς και τα πρακτικά της σχετικής συνεδρίασης.