Ξαφνικά χτύπησε το κουδούνι. Σε όλα τα σχολεία αυτό είναι φυσιολογικό. Στη Σχολή Ουρσουλινών στην Τήνο αυτό γίνεται εξαιρετικά σπάνια. Σημαίνει ότι θα γίνει κάποια ανακοίνωση στο γραφείο της ηγουμένης.Εκείνη την ώρα η Ρόζα Δελλατόλα έκανε το μάθημα γεωγραφίας στην καντίνα. Το μάθημα περιλαμβάνει τοπικό φαγητό και εκείνη τη μέρα είχε θέμα το Μεξικό. Τελείωσε το πιάτο με τη φαχίτα και κατευθύνθηκε στο άδυτο, εκεί που κάποτε απαγορευόταν να πατήσει μαθήτρια καθώς πρόκειται για τα ιδιαίτερα δωμάτια των μοναχών.
Η Ρόζα είναι η μοναδική μαθήτρια σε αυτό το τεράστιο κτηριακό συγκρότημα, μοναστήρι και σχολείο μαζί. Για να το διασχίσει από τη μία άκρη ως την άλλη χρειάζονται δέκα λεπτά, αν δεν χαθεί στους διαδρόμους με τις πόρτες και τα πορτάκια. Ήταν με τον Μαξ. Δεν είναι συμμαθητής αλλά ο σκύλος της, που της επιτρέπουν να έχει μαζί της. Η ηγουμένη ήταν όπως πάντα σκυμμένη πάνω από τα βιβλία της.
-Δεσποινίς Δελλατόλα, το σχολείο δεν θα λειτουργήσει για μερικές μέρες. Θα γίνει εκλογικό κέντρο. Ξέρεις ότι έχουμε εκλογές, έτσι δεν είναι;
-Μάλιστα.
-Ξέρεις τι είναι οι εκλογές;
-Ναι, είναι που έρχονται υποψήφιοι δήμαρχοι και λένε ότι θα επισκευάσουν τον δρόμο.
Η ηγουμένη τής εξήγησε ότι οι εκλογές είναι μεγάλη κατάκτηση. Της είπε να ετοιμάσει μια εργασία για τους άρχοντες του νησιού και να μάθει με ποιον τρόπο παίρνονταν παλιά οι αποφάσεις. Είχε στη διάθεσή της τη βιβλιοθήκη με τους 33.333 τόμους για να αναζητήσει πληροφορίες.
Η Ρόζα είναι οικότροφος, δηλαδή ζει μέσα στο σχολείο και πηγαίνει στο σπίτι της μόνο τα σαββατοκύριακα. Το σπίτι της είναι ακριβώς έξω από τη Σχολή, στο χωριό Λουτρά. Την Παρασκευή το μεσημέρι επέστρεψε λοιπόν και βρήκε τον αδελφό της, τον Μάνθο, να συγκρίνει τα φυλλάδια δυο υποψηφίων. Τα κοίταζε από εδώ, τα γυρνούσε από εκεί, παραξενεμένος.
-Δεν μπορώ να καταλάβω τι γίνεται, είναι ο ίδιος άνθρωπος, με το ίδιο όνομα και λέει τα ίδια. Η διαφορά είναι ότι η φωτογραφία του στα μισά φυλλάδια έχει μουστάκι.
Ο υποψήφιος ονομαζόταν Ιωάννης Δεκάριστος και έλεγε ότι θα φτιάξει γήπεδο, ότι θα κάνει καλύτερη ανακύκλωση τα σκουπίδια, ότι θα μεγαλώσει το λιμάνι, ότι θα φτιάξει καλύτερους δρόμους.
Κοιτάζοντας τη φωτογραφία προσεκτικά διαπίστωσαν ότι δεν ήταν το ίδιο πρόσωπο. Υπήρχε και μια άλλη διαφορά. Ο Δεκάριστος με το μουστάκι είχε σύνθημα «Μπορώ» και ο άλλος Δεκάριστος είχε σύνθημα «Μπροστά». Παράξενο επώνυμο το «Δεκάριστος». Η Ρόζα αποφάσισε να αρχίσει από εκεί την έρευνά της. Θα έψαχνε στο Αρχείο Καθολικών, όπου ήταν συγκεντρωμένα όλα τα έγγραφα του νησιού για να βρει αν υπήρξε παλιά άλλος πολιτικός που ήταν τόσο καλός ώστε να τον αποκαλούν «δέκα φορές άριστο». Τι άλλο μπορούσε να σημαίνει «Δεκάριστος»;
Ρώτησε τη μαμά της αν ξέρει από πιο χωριό κατάγονται οι Δεκάριστοι γιατί στο Αρχείο τα έγγραφα είναι χωρισμένα. Τα Μέσα Μέρη, τα Πάνω Μέρη, τα Κάτω Μέρη και η Οξωμεριά. Εύκολη απάντηση για την Καρμέλα που ήξερε όλο τον κόσμο στο νησί. «Δεκάριστος είναι όνομα από τα Δυο Χωριά».
Τη Δευτέρα η Ρόζα πήγε στη βιβλιοθήκη, φόρεσε τα ειδικά γάντια και άρχισε να ψάχνει τις περγαμηνές. Βρήκε το παλιότερο έγγραφο σχετικά με το θέμα της, ένα πιστοποιητικό θανάτου του 1597 κάποιου de Caristo. Δεν ήταν άριστος, ήταν απλά από την Κάρυστο. Κατέβασε τόμους με την ιστορία του νησιού και άρχισε να κρατά σημειώσεις. Στην Τήνο είχαν έρθει άνθρωποι από παντού και έπαιρναν ως επώνυμο τον τόπο καταγωγής τους. Δασύρας, από τη Σύρο, Δελώτης από το Λόντι κοντά στο Μιλάνο, Δενικαρίας από την Ικαρία, Δεσύπρης από την Κύπρο, Δαβερώνας από τη Βερόνα.
Η Ρόζα βρήκε και το δικό της επίθετο, Della Tolla, με κάποιον προ προ προ πάππο της να ξεκινά το ταξίδι του κάπου δίπλα από τη Βενετία το 1456. Εξίσου παλιά είναι κι άλλα επίθετα που δείχνουν γεωγραφική καταγωγή, Σαντοριναίος, Αθηναίος, Κρητικός, Μυκονιάτης, Σιφναίος. Ψάχνοντας βρήκε και τους εκλογικούς καταλόγους του 1875, βρήκε όλους τους ψηφοφόρους από τα Δυο Χωριά. Η Ρόζα έμαθε ότι τότε ήταν η πρώτη φορά που έγιναν εκλογές με ψηφοδέλτια, δηλαδή με χαρτιά στα οποία κάθε ψηφοφόρος βάζει ένα σταυρουδάκι δίπλα από το όνομα εκείνου που προτιμά.
Στην Τήνο πριν από τις εκλογές του 1875 όλες τις αποφάσεις τις έπαιρναν οι κατακτητές και οι φεουδάρχες. Έδιναν μάλιστα αναφορά σε άλλη χώρα, που υποτίθεται τους προστάτευε. Αυτό θα έγραφε στην εργασία της η Ρόζα. Οι κατακτητές ήταν άνθρωποι που έρχονταν από μακριά, κι έτσι όπως περνούσαν με τα καράβια τους, αποφασίζουν να εγκατασταθούν στον ξένο τόπο. Στην Τήνο τέτοιοι έζησαν επί χίλια χρόνια, οι Ενετοί από την Ιταλία, κατόπιν οι Τούρκοι. Οι ξένοι εφορμούσαν με σπαθιά, απειλούσαν, έσφαζαν μερικούς ντόπιους και γίνονταν αρχηγοί. Μετά έρχονταν κάποιοι άλλοι, πάλι με σπαθιά, και απαιτούσαν να γίνουν εκείνοι αρχηγοί, με το «έτσι θέλω».
Οι Τήνιοι δεν αντιστάθηκαν στους κατακτητές, δεν είχαν δικό τους στρατό οπότε δεν έγιναν τραγικές μάχες. Κι επειδή ακριβώς δεν έγινε κανένας μεγάλος πόλεμος, όσοι ήθελαν ασφάλεια και ελευθερία, έρχονταν να ζήσουν εδώ.
Οι Ενετοί χώρισαν το νησί σε φέουδα, δηλαδή σε εκτάσεις χωραφιών και τα μοίρασαν σε δικούς τους ανθρώπους αλλά και σε κάποιους ντόπιους. Ο φεουδάρχης καλλιεργούσε τη γη και έχτιζε έναν οικισμό για την οικογένεια και τους κολίγες, δηλαδή τους εργάτες του. Έδινε στο χωριό το όνομά του. Ο Απέργης έφτιαξε τον Απεργάδο, ο Χατζίρης το Χατζιράδο, ο Μουντός το Μουντάδο. Η συμφωνία ήταν η εξής: αν ο φεουδάρχης είχε παραγωγή σιτηρών, έδινε κάποια κιλά τον χρόνο στον κατακτητή και εκείνος με τη σειρά του συντηρούσε στρατό για να προστατεύει το νησί από τις επιδρομές των πειρατών.
Το μεγαλύτερο μέρος της εισφοράς πήγαινε στην υπερδύναμη που υποτίθεται τους προστάτευε. Οι πρώτοι ηγεμόνες του νησιού ήταν η οικογένεια Γκίζι, που έπαιρνε τους φόρους από τους ντόπιους, κρατούσε ένα μέρος και τα υπόλοιπα τα έστελνε στη Βενετία. Από το 1715 οι Τούρκοι απέκτησαν το νησί, χωρίς αιματηρά γεγονότα, και έπαιρναν εκείνοι τους φόρους.
Αυτό που κατάλαβε η Ρόζα είναι ότι ο κατακτητής κάνει ό,τι θέλει ενώ ο βουλευτής και ο δήμαρχος έχουν πρόγραμμα και οι πολίτες τον ψηφίζουν για να το εφαρμόσει. Αυτή είναι η Δημοκρατία, να αποφασίζουν όλοι μαζί και όχι ένας ηγεμόνας, ένας βασιλιάς ή ένας δικτάτορας. Αυτά σημείωνε σαν καλή μαθήτρια, όταν στη βιβλιοθήκη της Σχολής μπήκε η αδελφή Ανιές.
-Ρόζα έχει έρθει ο αδελφός σου. Οι γονείς σου ζήτησαν να πάτε μαζί μια βόλτα και η ηγουμένη σου δίνει την άδεια.
Η Ρόζα ούτε που τακτοποίησε τους τόμους με τα βιβλία και τις σημειώσεις της. Πήρε μόνο τα αντίγραφα από τους εκλογικούς καταλόγους. Έφυγε τρέχοντας προς την κεντρική πύλη μαζί με τον Μαξ. Την περίμενε ο αδελφός της, ο Μάνθος.
-Θα πάμε στα Δυο Χωριά. Θα γίνει μια μεγάλη προεκλογική συγκέντρωση. Θα δούμε τους υποψήφιους δημάρχους. Φύγαμε, μάς περιμένει ο μπαμπάς στη νεκροφόρα.
Ο πατέρας τους, ο Φραγκίσκος, έχει Γραφείο Τελετών στα Λουτρά και η οικογένεια Δελλατόλα μετακινείται με τη νεκροφόρα. Είναι βολική, επειδή χωράει τα ποδήλατα, ψώνια, εργαλεία, το σκυλί. Έχουν μεταφέρει εκεί μέσα τα πάντα εκτός από φέρετρο. Στην Τήνο δεν χρησιμοποιούν φέρετρα στις κηδείες αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία. Η απόσταση ανάμεσα στα Λουτρά και τα Δυο Χωριά είναι μικρή, παίρνοντας τον δρόμο που περνά από το κάστρο, το Εξώμβουργο. Αυτή είναι η καρδιά του νησιού, εκεί ήταν το πιο ασφαλές μέρος όταν γίνονταν επιδρομές, εκεί ήταν το κέντρο του εμπορίου. Γι΄ αυτόν τον λόγο όλοι οι λιθόστρωτοι δρόμοι του νησιού κατέληγαν επί αιώνες εκεί, στο κάστρο.
Η Ρόζα δεν είχε καταλάβει τι ακριβώς είναι η προεκλογική συγκέντρωση, δηλαδή δεν ήξερε ότι θα μιλήσουν οι δυο υποψήφιοι, ο Ιωάννης Δεκάριστος και ο Ιωάννης Δεκάριστος. Της το είπε ο Μάνθος, εξηγώντας: «Νομίζω ότι το μουστάκι είναι ψεύτικο. Το κολλάει και το ξεκολλάει για πλάκα». Έτσι όπως ήταν καθισμένοι στη νεκροφόρα, ρώτησαν τον μπαμπά τους γιατί κάνει αυτό το αστείο. Ο πατέρας άρχισε να γελάει δυνατά. Δεν ήταν ο ίδιος άνθρωπος. Ο ένας ήταν ο Γιαννούλης Δεκάριστος και ο άλλος ο Ζαννάκης Δεκάριστος.
Στην Τήνο συχνά αλλάζουν τα βαφτιστικά ονόματα και ο Γιάννης γίνεται Γιαννούλης ή Ζαννάκης ή Τζάννες ανάλογα με τη μακρινή καταγωγή, αυτή που χάνεται στα βάθη των αιώνων. Κάποιους με το όνομα «Γιώργος» που αποκαλούν «Τζώρτζη», κάποιους με το όνομα «Πέτρος» τους φωνάζουν «Πέρο». Ο περίφημος Ντουάρ, με την ταβέρνα στη Στενή λέγεται κανονικά Εντουάρ, δηλαδή Εδουάρδος.
-Πέρα από το όνομα, που είναι διαφορετικό, υπάρχει και το παρατσούκλι, για να ξεχωρίζουν, εξήγησε ο Φραγκίσκος. Για να καταλάβετε, στα Δυο Χωριά οι πιο πολλοί λέγονται «Δεσύπρης» αλλά δεν είναι της ίδια οικογένειας. Απλά κατάγονται από την Κύπρο.
-Μισό λεπτό να το επιβεβαιώσω, είπε η Ρόζα και άνοιξε τον εκλογικό κατάλογο.
Στις εκλογές του 1875 στα Δυο Χωριά ψήφισαν 91 άτομα με το επώνυμο Δεσύπρης αλλά δεν ήταν όλοι από το ίδιο σόι. Καμία σχέση. Για να τους ξεχωρίζουν, τους έδιναν κι από ένα παρωνύμιο: Πατέστος, Σκαλάς, Γιώρβασης, Μπαράς.
Φτάνοντας στα Δυο Χωριά, την ώρα που πάρκαραν, η Ρόζα ρώτησε τον μπαμπά της ποιον θα ψηφίσει.
-Τον Βερδάρη, απάντησε εκείνος.
-Δεν υπάρχει Βερδάρης υποψήφιος, υπάρχει Δεκάριστος και Δεκάριστος.
-Αφού τα είπαμε, θα ψηφίσω τον Γιαννούλη τον Βερδάρη. Έτσι τον ξέρουν όλοι. Μόνο στα χαρτιά ονομάζεται Ιωάννης Δεκάριστος.
Μετά από λίγες μέρες η κάλπη έβγαλε το πιο παράξενο αποτέλεσμα. Ψήφισαν 4.444 άτομα και κάθε Δεκάριστος έλαβε 2.222 ψήφους. Αποφάσισαν να μοιραστούν τη θητεία, αφού είχαν το ίδιο πρόγραμμα. Στο Δημαρχείο θα πήγαινε τη μια μέρα ο ένας, την άλλη μέρα ο άλλος. Ούτως ή άλλως τα διαφορετικά επάνω τους ήταν τρίχες.
protagon.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου