Η θέση της Ελλάδας σίγουρα θα μπορούσε να είναι καλύτερη όσον αφορά την απορρόφηση των κονδυλίων. Κατά την περίοδο 2007-2009 από τα 9 δισ. ευρώ που ήταν ο στόχος της τριετίας απορροφήθηκαν, από όλα τα έργα, μόλις 730 εκατ. ευρώ.
Σύμφωνα με τον πρώην ειδικό γραμματέα του υπουργείου Ανάπτυξης Νίκο Διακουλάκη, στο διάστημα 2007-2009 το ΕΣΠΑ εμφάνιζε πολύ χαμηλή πρόοδο. «Συγκεκριμένα, οι εντάξεις ώριμων έργων στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων
στο τέλος της τριετίας ήταν πολύ περιορισμένες και κάλυψαν μόνο το 11,9% του συνολικού προϋπολογισμού του ΕΣΠΑ, έναντι μέσου όρου 27,1% των ΕΣΠΑ των 27 κρατών-μελών, με την Ελλάδα να βρίσκεται στην τελευταία 27η θέση. Χώρες με ΕΣΠΑ ανάλογου μεγέθους με το ελληνικό σημειώνουν σημαντικά μεγαλύτερα ποσοστά εντάξεων, όπως η Πορτογαλία με 38%», επεσήμανε ο κ. Διακουλάκης. Ενας από τους λόγους για αυτή τη μικρή πρόοδο, ανέφερε ο ίδιος, ήταν και ότι το ΕΣΠΑ «επιβαρύνθηκε με ένα νέο πιο βαρύ και πιο γραφειοκρατικό σύστημα διαχείρισης». Υπηρεσιακοί παράγοντες που έχουν ασχοληθεί διεξοδικά με τα κοινοτικά κονδύλια τονίζουν ότι η Ελλάδα τα είχε πάει ιδιαίτερα καλά με τα Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα, που «έτρεχαν» πριν από το 1989. «Υπήρχε συμμόρφωση με τους κανόνες σε πολύ μεγάλο ποσοστό και αυτό οφειλόταν στην κεντρική διαχείριση που εφαρμοζόταν τότε», αναφέρουν. Μετά, υποστηρίζουν οι ίδιες πηγές, ακολούθησε «διαχειριστικός μύλος».
Παραδειγματα. Κατά την τριετία 2007-2009 οι μηχανές αξιοποίησης των κονδυλίων του ΕΣΠΑ λειτουργούσαν εντατικά στα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη. Για παράδειγμα, στην Ισπανία από τρία μόνο έργα υποδομής και ένα καινοτομίας είχαν έως τον Νοέμβριο του 2010 πραγματοποιηθεί πληρωμές ύψους 1,646 δισ. ευρώ. Δύο προγράμματα επενδύσεων στη Λιθουανία 350 εκατ. ευρώ. Τρία οδικά έργα στην Τσεχία 370 εκατ. ευρώ.
Από τα δεδομένα που συνέλεξε το Γραφείο Ερευνητικής Δημοσιογραφίας γίνεται σαφές ότι ακόμα και εύρωστες οικονομίες, όπως αυτή της Γερμανίας ή της Γαλλίας, κάνουν εντατική χρήση των ευρωπαϊκών κονδυλίων. Και αυτό συμβαίνει ενώ το βασικό σκεπτικό πλέον πίσω από τις επιδοτήσεις είναι η αξιοποίησή τους σε εκείνες τις περιφέρειες της ΕΕ που πραγματικά χρειάζονται ανάπτυξη. Ωστόσο κατά την τριετία 2007-2009 στη Γερμανία είχαν εγκριθεί 874 έργα με κοινοτική χρηματοδότηση άνω του 1 εκατ. ευρώ για το καθένα, ενώ στην Ελλάδα, μαζί με τις ενισχύσεις, μόλις 372. Ακόμα και στο Λουξεμβούργο, τη χώρα με τους πλουσιότερους πολίτες στην Ευρώπη, διανέμονται εκατομμύρια κοινοτικού χρήματος.
Οι ρυθμοί της Ελλάδας στην απορρόφηση κοινοτικού χρήματος φαίνεται ότι άρχισαν να επιταχύνονται μέσα στο 2010. Οπως προκύπτει από τα στοιχεία του υπουργείου Ανάπτυξης, τη συγκεκριμένη χρονιά ο στόχος είχε τεθεί στα 2,75 δισ. ευρώ, ποσό που καλύφθηκε και μάλιστα με το παραπάνω καθώς τελικά απορροφήθηκαν 2,82 δισ. ευρώ.
πατησαν γκαζι. Στη χώρα μας έχουμε πλέον το μικρότερο ποσοστό συμμετοχής στη χρηματοδότηση των έργων από κάθε άλλη φορά. Εκτός από τους ρυθμούς απορρόφησης, οι οποίοι έφθασαν στο 41% έναντι 37,5% που είναι ο ευρωπαϊκός μέσος όρος προκαλώντας πρόσφατα τα θετικά σχόλια του ευρωπαίου επιτρόπου Περιφερειακής Ανάπτυξης Γιοχάνες Χαν, και οι ρυθμοί ένταξης έργων στο ΕΣΠΑ απογειώθηκαν: στα μέσα Ιουνίου του 2012 τα εγκεκριμένα ελληνικά έργα έφθαναν στο 120% των διαθέσιμων ευρωπαϊκών κονδυλίων. Αυτά μάλιστα που έχουν ενταχθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα για το Περιβάλλον αντιστοιχούν πλέον στο 210% των διαθέσιμων ευρωκονδυλίων.
Και σε αυτό το σημείο τίθενται δύο βασικά ζητήματα, σύμφωνα με μερίδα ειδικών: το πρώτο είναι αν τα υπουργεία, η Δημόσια Διοίκηση και η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι όντως ικανά να εκτελέσουν όλα αυτά τα έργα. Και το δεύτερο - σε περίπτωση που αποδειχθούν ικανά να τα εκτελέσουν - είναι πού θα βρουν τα επιπλέον χρήματα για να καλύψουν το σύνολο των συμμετεχόντων. «Η γραφειοκρατική διαχείριση και οι καθυστερήσεις, σε συνδυασμό με το ότι έχουν ενταχθεί πολύ περισσότερα έργα από τη χωρητικότητα των προγραμμάτων, υποθάλπουν τον κίνδυνο κάποια από αυτά τα έργα να μην τελειώσουν λόγω έλλειψης πόρων. Αυτό με τη σειρά του θα οδηγήσει τους ευρωκράτες να πετάξουν όσα δεν έχουν τελειώσει έξω από το πρόγραμμα. Ετσι θα χαθούν χρήματα. Και άντε μετά να το μαζέψεις... Να πεις στον δήμαρχο, ξέρεις, δεν θα γίνει το έργο για το δίκτυο ύδρευσης, να επέμβουν οι βουλευτές, να ξεσηκωθεί ο κόσμος... Πρόκειται για μια αναπτυξιακή βόμβα», επισημαίνουν άνθρωποι με βαθιά γνώση της διαχείρισης κοινοτικών προγραμμάτων, οι οποίοι ποτέ άλλοτε στο παρελθόν δεν θυμούνται τόσο μεγάλες καλύψεις όσο αυτές που συναντώνται σήμερα στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα για το Περιβάλλον. Σημειώνεται ότι η συμμετοχή στο Γ' ΚΠΣ έφθασε στο 105%.
ΤΑ ΝΕΑ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου