Εκλογές διαδικτύου

Το διαδίκτυο φαίνεται πως σταθερά αποκτά ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης. Ενώ τα προηγούμενα χρόνια απλά ενίσχυε υπάρχουσες αντιλήψεις χωρίς να διαμορφώνει απόψεις, τώρα φαίνεται να κερδίζει το χαμένο έδαφος.

Και τούτο όχι τόσο με την πληθώρα άρθρων σε ιστολόγια, καθώς τέτοια προϋπήρχαν έστω και σε μικρότερη ένταση, όσο με τη συμβολή μεγάλων κόμβων δικτύωσης. Έτσι δεν είναι τυχαίο ότι μόνο το τελευταίο δίμηνο σχηματίστηκαν δεκάδες ομάδες πολιτικού προβληματισμού -πολιτών και κομματικών φορέων στο facebook. Βεβαίως, με την προκήρυξη των
εκλογών εμφανίστηκαν σαν μανιτάρια και οι πολιτικοί. Εκείνοι που πιστεύουν ότι μία ηλεκτρονική σελίδα τούς προσθέτει κύρος και ψηφοφόρους.

Σε πιο κομματικό επίπεδο, ένας εμπειρικός απολογισμός δείχνει πως η αριστερά μοιάζει να έχει αφήσει το ισχυρό της στίγμα στα blogs. Ο χώρος αυτός από την αρχή έδωσε αλλώθηκε από αριστερούς αφού πρόσφερε ευκαιρίες για επικοινωνία και δημοσιοποίηση απόψεων που ποτέ δε θα εκτίθονταν στον επίσημο τύπο. Σε πιο επίσημο επίπεδο, το ΠΑΣΟΚ -έμπειρο κι οργανωμένο ήδη από το 2004- έχει κυριαρχήσει με τις περισσότερες καταγραφές και διαφημιστικά σποτάκια, ενώ αντίθετα η ΝΔ μάλλον έχει απλωθεί στο facebook. Το ΚΚΕ ακόμα ζει στην εποχή του σοβιετικού μπλοκ και τώρα ανακαλύπτει το διαδίκτυο, ενώ τα άλλα κόμματα προσπαθούν ακόμα να οργανωθούν ηλεκτρονικά.

Ο κυβερνοχώρος έπαψε πια να είναι ένας εικονικός τόπος συζητήσεων, αλλά έχει άμεση επίδραση στην πραγματική ζωή. Το ελληνόφωνο διαδίκτυο για πρώτη φορά στην πολιτική ζωή μοιάζει να άδραξε όλες τις ευκαιρίες και τεχνολογικές δυνατότητες. Έτσι, εκτός από την αλληλοενημέρωση των χρηστών και την ελευθερία διαλόγου που κατέκτησαν, είδαμε τη σημαντικότατη είσοδο μεγάλων δημοσιογραφικών κόμβων στην ενημέρωση και με τρόπο μάλιστα ανταγωνιστικό προς τα επίσημα μέσα ενημέρωσης. Ανταγωνιστικά τόσο ως προς το χρόνο που αφιερώνεται όσο και ως προς την ελευθερία των πολιτών να καταθέσουν δικές τους ερωτήσεις κι απόψεις.

Για πρώτη, λοιπόν, φορά είδαμε συνεντεύξεις αρχηγών κομμάτων με τέτοια ευχέρεια χρόνου ώστε αναπτύσσουν αναλυτικά θέσεις και προγράμματα. Παράλληλα, δίνονταν η ευκαιρία σε πολίτες είτε παρόντες είτε μέσω διαδικτύου να καταθέτουν ερωτήσεις και να ασκούν κριτική. Κεντρικό ρόλο σε τούτη την ενημέρωση είχαν οι συνεντεύξεις στα sites των Χατζηνικολάου (enikos.gr) και Θεοδωράκη (protagon.gr).

Ενδιαφέρουσες όμως είναι οι προσπάθειες προβολής υποψηφίων μέσα από το διαδίκτυο με μορφή συνεντεύξεων. Δημοσιογραφικοί κόμβοι (όπως το protagon.gr) έδωσαν βήμα σε αρκετούς υποψηφίους για να εκθέσουν τις απόψεις τους, συχνά με τη μορφή debates. Ακόμη, υποψήφιοι -ειδικά πρωτοεμφανιζόμενοι- που δεν υπήρχε περίπτωση να παρουσιαστούν σε κάποιο τηλεοπτικό κανάλι, βρήκαν ένα χώρο να προβάλουν δικά τους σποτάκια με θέσεις και βιογραφικά.

Σημαντική ακόμη μία φορά ήταν η συμμετοχή τόσο οπτικά όσο και κειμενογραφικά του tvxs.gr τόσο με συνεντεύξεις όσο κυρίως με το άνοιγμα της κειμενογραφίας σε περισσότερο κόσμο, ενώ τη μερίδα του λέοντος διεκδικεί το protagon.gr με μεγάλο όγκο αρθρογραφίας διαφορετικών πολιτικών και κομματικών εφορμήσεων.

Το διαδίκτυο μπαίνει όλο και βαθύτερα στον επίσημο δημόσιο διαλόγο. Ενώ κάποτε απλά τροφοδοτούσε την ενημέρωση και την ανταλλαγή επιχειρημάτων, σήμερα έχει μετεξελιχθεί σε ένα πολυσχιδές μέσο -με τους δικούς κανόνες κι ιδιοτροπίες- που συνδιαμορφώνει πολιτικές στάσεις. Σταδιακά μετατρέπεται σε μία εικονική αγορά με την επίσημη σκηνή να την κρατούν ειδησεογραφικοί κόμβοι και τις επιμέρους ανοιχτές συζητήσεις σε πιο κλειστά σημεία (blogs και facebook). Ακόμα όμως και οι ειδησεογραφικοί κόμβοι είναι υποχρεωμένοι να τηρούν τους κανόνες ελεύθερου διαλόγου και σχολιασμού που επέβαλαν με τα χρόνια οι bloggers.

*Ο Δήμος Χλωπτσιούδης είναι ιστορικός φιλόλογος και γράφει εδώ

www.protagon.gr